De druk op studenten is groot

Wat haar opvalt, is hoe zwaar studenten het ‘in deze tijd’ hebben. ‘Ze groeien op in een wereld waarin alles maakbaar lijkt en perfect moet zijn. Maar het leven is gewoon niet perfect. Soms kan het echt zwaar zijn.’ Die druk zie je terug in hoe studenten omgaan met problemen. ‘Ze gaan ertegen vechten. Ze willen het oplossen of wegstoppen.’ Maar juist dat werkt vaak averechts. ‘Dat verzetten kost vaak meer energie dan dat het ze iets oplevert.’

ACT als andere manier van kijken

Dat is precies waar ACT voor Janneke iets toevoegt. Ze volgde de 5-daagse bij RINO Zuid om zich verder te ontwikkelen als psycholoog binnen haar huidige rol. ‘Ik vind het belangrijk om te blijven leren. En ACT is zo’n mooie stroming geworden. Het is niet alleen een therapievorm, maar ook een hele fijne basishouding in gesprekken met studenten.’ Die houding neemt ze mee in haar gesprekken, ook al ziet ze studenten soms maar één of twee keer. ‘Ook dan is het heel fijn om ze iets mee te kunnen geven.’

Leed verdragen in plaats van wegduwen

Wat ACT volgens haar anders doet, is anders kijken naar stress en problemen. ‘Je bént niet de stress. Je hébt de stress.’ Dat verschil lijkt klein, maar is groot in de praktijk. ‘Studenten hebben veel aan hun hoofd. Al hun studiepunten halen, geld verdienen met bijbaantjes, een sociaal leven onderhouden. Dat geeft stress. Maar die stress hoort er ook een beetje bij.’ In plaats van ertegen te vechten, helpt ACT om het toe te laten. ‘Leed leren verdragen. Dat haalt de zwaarte er soms al vanaf.’ Door daar samen naar te kijken, ontstaat ruimte. Ze geeft een voorbeeld van een student die vastzat in stress rond een tentamen. ‘Helemaal in zak en as. Nog één kans. Maar als je er van een afstand naar kijkt: je hebt al een 4,1. Je hoeft nog maar 1,5 punt. Dan is het ineens niet meer zo groot als het voelt.’

Een kleine verschuiving met groot effect

Die verschuiving – van erin zitten naar ernaar kijken – maakt volgens Janneke het verschil. ‘Normaliseren helpt al veel. Dat het logisch is dat je stress ervaart. En dat ze niet de enigen zijn. Zonder dat je zegt dat het niet erg is.’ Het geeft studenten ruimte om anders met hun situatie om te gaan. ‘Ik hoop dat ze daardoor minder last hebben van die stress. En zich minder alleen voelen.’ In haar rol ziet ze hoe waardevol dat is. ‘We zijn vaak de eerste bij wie ze hun verhaal doen. Dan kun je ze net dat zetje geven. Vertrouwen geven. Of een doorkijkje bieden in wat hulp kan betekenen.’

Je bent pas 21 jaar

Wat ze studenten vooral wil meegeven, is perspectief. ‘Ik ben al 21, zeggen ze dan. Nee, je bent pás 21.’ Studievertraging voelt groot, maar is dat niet altijd. ‘Het is maar je studie hè, maakt het over 5 jaar nog uit of je er een paar maanden langer over gedaan hebt?’ Daarmee relativeert ze niet het probleem, maar wel de zwaarte die studenten eraan geven. En juist daarin zit voor haar de kracht van ACT: ‘Dat je leert kijken naar wat er is, zonder dat het je hele leven overneemt.’