Achter de schermen bij de zedenrecherche
Wie denkt dat een studioverhoor begint wanneer een kind de verhoorkamer binnenloopt, vergist zich.
"De dag ervoor gaan we eerst thuis langs," vertelt zedenrechercheur Marja de Louw. "We leggen uit hoe het gesprek eruitziet, laten foto's van de studio zien en vragen vooral of het kind zelf wil komen praten."
Dat laatste is misschien wel het belangrijkste onderdeel van de voorbereiding. "Als een kind thuis zegt dat het niet wil praten, dan weten we dat. Pas als iemand bereid is om zijn verhaal te vertellen, heeft een gesprek zin."
Vertrouwen bouw je stap voor stap op
Wanneer het kind de volgende dag binnenkomt, staat vaak dezelfde rechercheur klaar die de voorbereiding heeft gedaan. "Dat bekende gezicht geeft rust," zegt Marja. "Alles lijkt heel vanzelfsprekend, maar over iedere stap is zorgvuldig nagedacht."
Ook tijdens het gesprek proberen Marja en collega zedenrechercheur Jolanda de Rooij zoveel mogelijk aan te sluiten bij het kind. "Wij zeggen soms gewoon dat wij het zelf ook spannend vinden," vertelt Marja. "Dan merk je dat een kind denkt: gelukkig, zij vindt het ook spannend."
Geen enkel gesprek is hetzelfde
Ondanks alle voorbereiding blijft ieder gesprek anders. "Je weet nooit wie je tegenover je krijgt," zegt Jolanda. "Sommige kinderen beginnen meteen te vertellen. Bij anderen moet je eerst vertrouwen winnen."
Daarbij helpen soms onverwachte hulpmiddelen. "Bij mensen met een verstandelijke beperking leggen we gebeurtenissen weleens op briefjes op tafel," vertelt Jolanda. "Of we tekenen iets uit. Dan ontstaat er overzicht en kunnen mensen vaak veel beter vertellen wat er is gebeurd."
Ook ervaren rechercheurs blijven leren
Na ieder studioverhoor bespreken Marja en Jolanda samen hoe het gesprek is verlopen. "Dat doen we altijd," zegt Jolanda. "Niet om kritiek te leveren, maar om te kijken wat we de volgende keer nóg beter kunnen doen."
Ook jaarlijkse supervisie hoort daarbij. "We kijken onze eigen verhoren terug," vertelt Marja. "Dan ontdek je soms dingen waarvan je denkt: zou ik dat de volgende keer anders doen?"
Die open houding nemen zij ook mee naar de deelnemers van de trainingen bij RINO Zuid. "Nieuwe collega's leren ons net zo goed weer nieuwe technieken," zegt Marja. "Je bent eigenlijk nooit uitgeleerd."
Misschien is dat wel de belangrijkste overeenkomst tussen de politie en de professionals die deelnemen aan de training: iedereen heeft hetzelfde doel. Een omgeving creëren waarin iemand zich veilig genoeg voelt om zijn of haar verhaal te vertellen. Want juist dat verhaal vormt de basis voor goede hulpverlening én zorgvuldig onderzoek.
Wil je je hierin verdiepen?
RINO Zuid biedt de scholing Taxatiegesprekken bij vermoeden van seksueel misbruik aan voor professionals in de gehandicaptenzorg. Een praktijkgerichte training waarin zorgvuldig luisteren en betrouwbare gespreksvoering centraal staan.
