De mens achter de gedetineerde

Wie denkt dat zorg in detentie vooral draait om regels en veiligheid, mist volgens Sanne een belangrijk deel van het verhaal. Natuurlijk spelen die een rol, maar uiteindelijk begint goede zorg bij een professionele, menselijke houding. "Veel mensen kijken vooral naar het gedrag dat iemand laat zien. Ik probeer deelnemers juist mee te geven dat gedrag vaak een verhaal vertelt. Bij deze doelgroep zie je veel psychische problematiek, een licht verstandelijke beperking en ingrijpende levenservaringen. Het is lang niet altijd onwil; heel vaak is iets simpelweg niet kunnen."

Die boodschap raakt haar nog altijd. Ook nu ze niet meer dagelijks binnen de gevangenismuren werkt. "Als er iets misgaat in de zorg voor gedetineerden, lijkt het soms alsof zorgverleners hun werk niet goed doen of mensen bewust minder goede zorg geven. Dat raakt me. We zijn verpleegkundigen geworden omdat we voor mensen willen zorgen, niet om iemand dubbel te straffen."

Juist daarom kijkt ze met warmte terug op haar jaren binnen DJI. "Ik heb eerlijk gezegd veel meer dankbaarheid ervaren dan boosheid. Als je mensen met respect behandelt en eerlijk bent over wat wel en niet kan, krijg je dat meestal ook terug."

Leren van elkaar

Tijdens de cursussen staat niet alleen de theorie centraal. Casuïstiek uit de dagelijkse praktijk vormt een belangrijk onderdeel van de lessen. Deelnemers uit verschillende penitentiaire inrichtingen en disciplines bespreken dilemma's waar niet altijd één goed antwoord op bestaat.

"Neem de vraag wat uitstelbare zorg is. Dat lijkt soms heel eenvoudig, totdat je een casus bespreekt van iemand die een levenslange gevangenisstraf heeft. Dan ontstaan er mooie gesprekken en merk je dat deelnemers elkaar aan het denken zetten."

Volgens Sanne zit juist daar de kracht van het modulaire onderwijs. Niet alleen kennis delen, maar ook ervaringen uitwisselen. "In de ene inrichting worden soms andere keuzes gemaakt dan in de andere. Door daar met elkaar over in gesprek te gaan, ontstaat meer begrip voor elkaars afwegingen. Mensen bouwen bovendien een netwerk op en weten elkaar daarna ook makkelijker te vinden."

Opvallend vindt ze dat verschillen tussen functies tijdens de les al snel naar de achtergrond verdwijnen. "Je merkt dat verpleegkundigen, psychologen en andere disciplines uiteindelijk allemaal hetzelfde doel hebben: goede zorg leveren. Iedereen brengt zijn eigen expertise mee en juist daardoor leer je van elkaar."

Blijven ontwikkelen

"In dit werk ben je nooit uitgeleerd. De doelgroep blijft complex en de praktijk verandert voortdurend. Juist daarom is het waardevol om af en toe uit je eigen inrichting te stappen, ervaringen uit te wisselen en met een frisse blik naar je werk te kijken."

Dat is precies wat de modulaire opleidingen van RINO Zuid bieden. Niet door alleen kennis over te dragen, maar door professionals uit verschillende penitentiaire inrichtingen en disciplines samen te brengen. De praktijk staat centraal, net als het gesprek daarover.

Misschien is dat wel de belangrijkste les die Sanne haar deelnemers wil meegeven: blijf nieuwsgierig. Naar je vak, naar collega's én vooral naar de mens achter het gedrag. Want juist die open blik maakt het verschil in de dagelijkse praktijk.