Drs. Haiko Jessurun, Klinisch psycholoog/kinder- en jeugdpsychotherapeut: ‘MBT-A gaat over vertrouwen’

Mentalization Based Treatment (MBT) is een psychotherapeutische behandeling die de laatste 15 jaar sterk in opkomst is. Gebaseerd op de nieuwste socio-evolutionaire, neuropsychologische inzichten, met in de kern daarvan hechtingstheorie en ontwikkelingspsychologie. De therapievorm richt zich vooral op de het begrijpen van relaties, waaronder de therapeutische. Oorspronkelijk is de behandelmethode ontwikkeld voor volwassenen met borderline problematiek, maar inmiddels zijn er vele andere gespecialiseerde vormen van MBT. MBT-A is daar één van; een behandelmethode voor jongeren tussen de 14 en 23, bij wie zelfbeschadigendgedrag (krassen, snijden, maar ook suïcidepogingen) voorop staat.

Hersenstructuren om elkaar te kunnen begrijpen

"Elkaar begrijpen is voor volwassenen vaak al moeilijk, laat staan voor jongeren in de leeftijd van 13 tot 23 jaar”, zegt Haiko Jessurun. Hun ontwikkelingsfase maakt dat die hersenstructuren die nodig zijn om te kunnen mentaliseren (de pre-frontale cortex) nog niet af zijn. Zij gebruiken dus nog andere delen van de hersenen om iets van zichzelf en anderen te begrijpen en kunnen daarin op een heel andere manier reageren dan volwassenen. MBT-A is volgens Haiko Jessurun één van de weinige methoden waarvoor bewijs is dat deze succes heeft bij jongeren met zelfbeschadigend gedrag. Reden waarom hij als psychotherapeut en docent al zijn passie steekt in het aanleren van deze therapievorm aan therapeuten in de sector kinderen & jeugd. Op 9 mei start de module Mentalization Based Treatment for Adolescents bij RINO Zuid.

Het vermogen om te mentaliseren 

Haiko: “Het vermogen om te mentaliseren bouw je doordat je gementaliseerd wordt vanaf het moment dat je ter wereld komt. Een baby is als het ware geprogrammeerd om relaties aan te gaan. Het kind leert dat hij een eigen persoon is omdat zijn ouders over hem nadenken en geïnteresseerd zijn in wat hij voelt of denkt.” Jongeren die zichzelf beschadigen hebben daar deuken in opgelopen. De primaire opvoeders zijn dan onvoldoende in staat geweest – meestal niet intentioneel, bijvoorbeeld door eigen problematiek – om voldoende reflectief te zijn. Dan kan er een neerwaartse spiraal ontstaan, waar de jongere vooral leert dat de wereld onbetrouwbaar is.”

Therapeutische houding

Haiko: “Op het moment dat een cliënt ziet dat jij daadwerkelijk geïnteresseerd bent in hem en hem ziet als een eigen persoon, opent dat voor hem het idee dat wát jij hem te vertellen hebt misschien ook wel nuttig is.” Dat heet ‘epistemisch vertrouwen’ en is een van de grondbeginselen van MBT. De open, geïnteresseerde, niet-wetende houding, houdt ook de bereidheid in om de eigen hersenspinsels met de jongere te delen en te toetsen. En als er iets fout gaat in de relatie, bespreek je ook je eigen aandeel. MBT is niet enkel een techniek maar vooral een liefdevolle houding.”

* In de module wordt naast MBT-A ook MBT-F (voor gezinnen) en MBT-P (voor ouders) behandeld. Ook wordt er aandacht besteed aan AMBIT; een concept voor het samenwerken rond hulpvermijdende jongeren en gezinnen met problemen op meerdere levensgebieden. Er wordt in de module ook gewerkt met spelvormen.