4D-model hot item tijdens symposium Samenwerking Eerstelijnszorg en sociaal domein

Op 12 april vindt het symposium Samenwerking Eerstelijnszorg en Sociaal Domein plaats. Een van de onderwerpen die hier aan bod komen is het 4D-model van Volte. Dit model geeft op een visuele manier inzicht in de vier levensgebieden van een patiënt of bewoner: lichaam, geest, maatschappelijk en sociaal. De werkwijze biedt kader, zowel in gesprek met de patiënt of bewoner, als in de samenwerking met professionals in het sociaal domein. Het is een manier van kijken, leren en doen door álle professionals op het gebied van zorg, sociaal welzijn en preventie in de wijk. 

Jaqueline van Riet (huisarts) en Linda Baars (buurtteammedewerker sociaal Utrecht en trainer bij Volte) nemen het 4D-model tijdens het symposium voor hun rekening. Maar waarom is dit model zo belangrijk en wat levert het op? We vragen het ze. 

Waarom is er gestart met de ontwikkeling van het 4D-model?
Jacqueline: ‘De complexiteit in ons zorgsysteem is toegenomen, zowel voor de patiënt als voor de professionals. Een lichamelijke klacht kan door ziekte komen, maar ook door stress als gevolg van bijvoorbeeld schulden of eenzaamheid. Het 4D-model sluit beter aan op de vragen waarmee mensen bij ons komen.”

Wat is de essentie en meerwaarde van het 4D-model?
Jacqueline: “Het 4D-model helpt complexe problematiek in meerdere domeinen uit elkaar te halen. Het bevordert daarmee de samenwerking met partners in de wijk en levert tevredener patiënten en professionals op.”

Wat levert het model financieel gezien op?
Jacqueline: “Onderzoek van Zilveren Kruis naar de integrale ‘Krachtige basiszorg’-aanpak in Overvecht, met het 4D-model als basis, heeft aanzienlijke besparingen aangetoond in het poliklinisch zorggebruik.”

Wat levert de samenwerking met huisartsen en de professionals in het sociaal domein op?
Linda Baars: “Door de korte lijnen kun je sneller schakelen en sta je meer met elkaar in contact, waardoor je sneller kunt (bij)sturen. Als iemand bijvoorbeeld veel bij de huisarts komt met  hoofdpijn, dan is het handig om te weten dat iemand schulden heeft. Mogelijk zijn de klachten namelijk stress gerelateerd. Het 4D-model levert een betere samenwerking op, doordat je op de hoogte bent wat er speelt. Natuurlijk altijd in samenspraak met patiënt of bewoner.”

Wat voor risico loop je als gemeente of sociaal domein als je niet open staat voor de samenwerking?
Linda Baars: “Dat je bijvoorbeeld merkt dat een bewoner eigenlijk naar het ziekenhuis moet, maar telkens weer terug komt bij de huisarts met dezelfde klachten en niet naar het ziekenhuis gaat. Bij het vastlopen van een dergelijke casus kan een 3-gesprek met de huisarts, buurtteammedewerker en de patiënt een uitkomst zijn. Zij kunnen samen kijken wat maakt dat de situatie stagneert. Zo kan men er bijvoorbeeld achter komen dat de patiënt geen vervoer heeft of niet weet waar hij of zij op de bus moet stappen. Overleg zorgt hierbij dus voor een optimaal resultaat.”

Wat was er voor nodig om uit je ‘eigen domein’ te komen en die samenwerking echt inhoud te geven?
Linda Baars: “Er echt in geloven dat je het niet alleen kan en ervaren wat de voordelen zijn van samenwerken. En ook bereidwilligheid van beide kanten, nieuwsgierigheid en gelijkwaardigheid van arts en buurtteammedewerker.”